poniedziałek, 16 wrzesień 2019 18:57

Zarys dziejów Aeroklubu Poznańskiego

Wiesław Kubiak

Początek 1919-1923

Redakcja dwutygodnika ilustrowanego „Polska Flota Napowietrzna” – pierwszego czasopisma lotniczego w wolnej od rządów trzech cesarzy Polsce, wydawanego od 1 sierpnia 1919 roku do 1921 roku w Poznaniu, a następnie w Warszawie – nagłośniła informację o tym, że 28 czerwca 1919 roku z inicjatywy Inspektoratu Wojsk Lotniczych odbędzie się pokaz akrobacji lotniczych na Ławicy.

Na lotnisku zgromadziły się tłumy zainteresowanych tego typu sportem, w tym establishment miejski, a to dzięki temu, iż służby mundurowe zapewniły transport mieszkańcom Poznania i przyległych okolic. Rangi wydarzeniu dodała obecność znamienitych osobistości z Warszawy; wysokich urzędników administracji państwowej, wśród których nie zabrakło także ministra spraw wojskowych – generała porucznika Józefa Krzysztofa Leśniewskiego. Przybyłych gości powitał generał Gustaw Macewicz. Nikt wtedy jeszcze nie przypuszczał, że konkurs to początek drogi do powstania aeroklubu w Poznaniu. Choć ten rodzaj broni w odrodzonym wojsku był dopiero w fazie początkowego rozwoju, to droga prowadząca do powołania organizacji cywilnej, jaką miał być klub sportowy, nie była zbyt wyboista. Już 30 października 1919 roku w gmachu Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk zebrała się elita miejska wraz z majętnym kupcem Kazimierzem Otmianowskim (1881-1953), aby współtworzyć Aeroklub Polski w Poznaniu. Podczas debaty wybrano członków zarządu. Prezesem został dotychczasowy prezydent miasta Jarogniew Drwęski, a wiceprezesami: Józef Englich – dyrektor Banku Związku Spółek Zarobkowych i Bogusław Dobrzycki – późniejszy prezes Poznańskiej Dyrekcji Kolei. Niebawem Aeroklub Polski w Poznaniu przyjęto w poczet Międzynarodowego Związku Aeronautycznego. 

18 stycznia 1921 roku w stolicy zorganizowano spotkanie zarządów Aeroklubu Warszawskiego i Aeroklubu Polskiego. Na posiedzeniu omówiono zasady funkcjonowania tych ugrupowań. Wtedy to ukonstytuowała się Komisja Statutowa, która 13 marca 1921 roku opracowała wstępną wersję statutu o nazwie Aeroklub Rzeczypospolitej Polskiej. 

10 września 1922 roku Ministerstwo Spraw Wojskowych i Aeroklub Rzeczypospolitej Polskiej wyszły z propozycją przygotowania Pierwszego Lotu Okrężnego na linii powietrznej Warszawa – Lwów – Kraków – Poznań – Warszawa. Tego samego dnia poznański klub wraz 3 Pułkiem Lotnictwa w Poznaniu zaproponował licznie przybyłym żołnierzom i ludności cywilnej pełne wrażeń popisy lotników, służących w tutejszej formacji militarnej.

W listopadzie następnego roku na plenarnym zebraniu Zarządu Aeroklubu Polskiego dokonano kilku zmian personalnych. Obowiązki prezesa przejął po Drwęskim inżynier Dobrzycki. Na ofertę pierwszego wiceprezesa odpowiedział pozytywnie podpułkownik Camillo Perini, na drugiego zaś – ówczesny dyrektor Poznańskiej Fabryki Płatków Ziemniaczanych – pan Wyszomirski. 

Wanda_ModlibowskaNa podkreślenie zasługuje fakt, że obecny Aeroklub Poznański im. Wandy Modlibowskiej jest spadkobiercą międzywojennych organizacji lotniczych, m.in.: Związku Lotników Polskich, Wielkopolskiego Klubu Lotników, Poznańskiego Aeroklubu Akademickiego i Aeroklubu Poznańskiego.

Drugi etap 1928-1931

Poznański Aeroklub Akademicki powołał komitet organizacyjny, którego przewodniczący, Ludwik Rosiński, był wówczas studentem Wyższej Szkoły Handlowej w Poznaniu (członkowie nowo utworzonego klubu to słuchacze wymienionej wyżej uczelni i Uniwersytetu Poznańskiego). Poza przewodniczącym komitet tworzyli: Kazimierz Góralewicz, Niemir Bidziński, Kazimierz Rapp, Bolesław Karliński, Oswald Sęp-Szarzyński, Jan Marcinkiewicz, Janusz Mościcki – bratanek prezydenta Ignacego Mościckiego. Klub rozpoczął działalność 17 października 1928 roku.

Członkowie zgrupowania, wspierani przez 3 Pułk Lotniczy, dysponowali wtenczas dwoma aeroplanami Hanriot H-28, na których uczyli się pilotażu. Pierwsza wyszkolona grupa studentów otrzymała licencję w 1929 roku. Wśród nich był uczestnik i bohater II wojny światowej – Janusz Mościcki (1906-1985), syn Witolda. W 1944 roku przeprowadził sprawnie akcję lotniczą pod kryptonimem „Most”, która miała na celu niezwłoczne przekazanie do Anglii drogą powietrzną dokumentacji technicznej rakiet typu V1 i V2. Maszyna, pod egidą Królewskich Sił Powietrznych, w nocy z 15 na 16 kwietnia 1944 roku zabrała na swój pokład członków Delegatury RP na Kraj wraz z mikrofilmami. To tylko jedno, lapidarnie ujęte wydarzenie wojennych przeżyć Janusza Mościckiego. 

Prezentując historię Aeroklubu Poznańskiego, warto przypomnieć pewien epizod. W roku 1930 zapadła decyzja o budowie awionetki na podstawie prywatnych badań i rysunku technicznego inżyniera Antoniego Jankowskiego. Prototyp wnet oddano do lotów próbnych. Pomimo wysiłku załogi, czuwającej nad przebiegiem przygotowania jednosilnikowca do wzbicia się w przestworza, podczas pierwszego oblotu konstrukcja pomysłodawcy rozpadła się na wiele części.

Aeroklub Poznański 1931-1939

29 marca 1931 roku w wyniku konsolidacji Wielkopolskiego Klubu Lotników z Poznańskim Aeroklubem Akademickim powstał Aeroklub Poznański. Major Ludwik Zeifert zgodził się objąć funkcję prezesa. Za jego rządów stworzono pięć sekcji: techniczną, prowadzoną przez Edwarda Szwencera; szkolną, pod okiem Edwarda Hołodyńskiego; treningową, oddaną pod nadzór wymienionego już E. Hołodyńskiego; sportową i propagandową, obie kierowane przez Alfreda Chrzanowskiego. 

Aeroklub Poznański kilka razy brał udział w zmaganiach sportowych, a 10 listopada 1932 roku Wanda Modlibowska – uzdolniona magister chemii – skompletowała drużynę szybowcową i szybko zdobyła szlify w pilotażu. Była pierwszą lotniczką w Aeroklubie Poznańskim z kategorią A. Jesienią 1933 roku w Bezmiechowej do kategorii A dodała kolejne serie B i C, co niewątpliwie świadczyło o jej talencie, odwadze, predyspozycji oraz klasie. Była trzecią kobietą w odrodzonej Polsce, która uzyskała kategorię C. W 1936 roku wystartowała z Marią Hrynakowską w VI Krajowym Lotniczym Konkursie Turystycznym. 

Przed wybuchem II wojny światowej przystąpiła do ekipy, która wyraziła chęć opanowania wiedzy teoretycznej i praktycznej w klasie nauki sterowania samolotami RWD-10 i RWD-17. Tam też poznała techniki akrobacji i tajniki lotów bez widoczności. W czasie okupacji pracowała na rzecz Rządu RP na uchodźstwie, najpierw w Delegaturze Rządu RP na Kraj, jako kurier, potem jako kierowniczka komórki szyfrów i przełożona sekretariatu delegatury. W 1945 roku NKWD rozpoznało w niej wroga ludu, i podobnie jak Janusza Mościckiego, wysłano ją w głąb Kraju Rad. W 1946 roku wróciła do Poznania, gdzie, jak niegdyś, zaoferowano jej pracę w Aeroklubie Poznańskim.

Powojenna działalność Aeroklubu Poznańskiego 1945-2019

 Po zwycięstwie koalicji antyhitlerowskiej nad Niemcami, w drugiej połowie 1945 roku, wznowiono pracę Aeroklubu Poznańskiego. Na pierwszym zgromadzeniu dawni członkowie wybrali spośród siebie zarząd. W jego skład weszli: Mieczysław Stodolski – prezes, Marian Duszyński, Zbigniew Laszkiewicz, Witold Sowiński, Ewa Korczyńska. 

Zniszczona infrastruktura techniczna przedwojennych zasobów aeroklubu zmusiła władze organizacji do zabiegania w Ministerstwie Komunikacji o wsparcie dla niedawno reaktywowanej placówki oświatowo-wychowawczej. Wkrótce przyszła pozytywna odpowiedź. Od tej pory zrzeszeni mogli korzystać z ośrodka szkoleniowego w Kobylnicy. W latach 1945-1950 znakomite wyniki osiągnęli dwaj modelarze: Jan Bury i Bolesław Degler, którzy w zawodach międzynarodowych zajęli trzecie miejsce. W 1949 roku Główny Zarząd Aeroklubu Rzeczypospolitej Polskiej przyznał odłamowi poznańskiemu drugie miejsce w kraju. Jeszcze w tym samym roku władza komunistyczna zabrała wszelkie uprawnienia lotnicze sanacyjnym członkom klubu. 27 stycznia 1957 roku wybrano nowy zarząd. Niedługo po tym zaistniała sekcja balonowa, wiodąca prym w Polsce. Miłym zaskoczeniem dla sympatyków i adeptów tej dyscypliny było utworzenie filii w Gnieźnie i w Pile. 

W Polsce Ludowej społecznicy aeroklubu doprowadzili do realizacji wielu zamierzonych planów na rzecz zwiększenia zasięgu działalności organizacji. Niezwykłym powodzeniem w całym kraju cieszyły się mityngi, na których oklaskiwano zwycięzców podniebnych manewrów. 

W latach 70. magister Lech Molewski szkolił pasjonatów latania na lotni. Natomiast w latach 80. dało się odczuć braki finansowe, co nie sprzyjało rozwojowi klubu. Jedyną wtenczas imprezą, godną uwagi na poziomie międzynarodowym, była konkurencja balonowa o puchar Gordon-Benetta, w czasie której zawodnicy poznańskiej drużyny bili wszelkie rekordy popularności i osiągnięć sportowych. 

W 1990 roku w wyniku przeobrażeń ustrojowych państwa zmieniono nazwę Aeroklubu PRL na Aeroklub Polski oraz nadano osobowość prawną regionalnemu zrzeszeniu i prawo do działalności gospodarczej.

Cztery lata później zorganizowano Motolotniowe Mistrzostwa Świata, za które klub otrzymał dyplom Międzynarodowej Federacji Lotnictwa Sportowego.

Aeroklub Poznański wiele zawdzięcza Poznańskiemu Klubowi Seniorów Lotnictwa, który systematycznie wspomaga go i pracuje dla jego dobra.

Warte uwagi

Organizujemy eventy firmowe

event1

Dom Wydawniczy Netter – wydawca magazynu Merkuriusz Polska prowadzi również działalność w obszarze organizowania konferencji, zjazdów, jubileuszy oraz „lecia” firm. Możemy pochwalić się ciekawymi rozwiązaniami, pełnym oddaniem w realizację danego projektu i fantazją. Najważniejszy dla nas jest zleceniodawca i to jemu służymy całą naszą wiedzą, dlatego uważamy, że warto być właśnie z nami.

Więcej…

 © Merkuriusz Polska | Redakcja: tel. +48 501 180 575, +48 515 079 888, Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.