Reklama
środa, 20 czerwca 2018 19:16

Gołuchów Izabeli z Czartoryskich Działyńskiej

Napisane przez  Inga Głuszek i Paulina Vogt-Wawrzyniak

Izabella Działyńska, właściwie: Izabella Elżbieta z Czartoryskich Działyńska, urodziła się 14 grudnia 1830 w Warszawie, zmarła 18 marca 1899 w Mentonie we Francji. Była córką księcia Adama Jerzego Czartoryskiego i Anny Zofii z domu Sapieha. Wychowywała się w Paryżu, w konserwatywnej atmosferze Hotelu  Lambert, gdzie prowadziła Instytut Polski. Odbywała liczne podróże po Europie, a także Algierii, Egipcie i Ziemi Świętej. Przez większość życia mieszkała w Paryżu. 

Od młodości kolekcjonowała dzieła sztuki. W 1857 roku poślubiła wielkopolskiego ziemianina Jana Działyńskiego i od tego czasu mieszkała także w Gołuchowie, który w 1872 roku przejęła od męża za pożyczone mu na cele powstania styczniowego pieniądze. Zainicjowała między innymi kolekcję waz antycznych, grafik, obrazów, mebli artystycznych. Zamek w Gołuchowie przebudowała – częściowo według własnej koncepcji – na muzeum, a za pomocą utworzonej w 1893 roku ordynacji gołuchowskiej zapewniła muzeum środki na utrzymanie. Dążyła do odtworzenia dawnej świetności rezydencji gołuchowskiej, stanowiącej niegdyś siedzibę rodu Leszczyńskich.

Po śmierci spoczęła w mauzoleum – kaplicy grobowej w parku w Gołuchowie.

Na zamku w Gołuchowie w powiecie pleszewskim umieściłam zbiór dzieł sztuki różnego rodzaju, który zbierałam w długim lat szeregu. Życzeniem jest moim, aby te dzieła sztuki się nie rozproszyły i aby zbiór ten zachował się pełny i cały po wieczne czasy.  Spodziewam się, że zbiór powyższy ogółowi pożytek przyniesie, wywołując i podnosząc upodobania do sztuki i zmysł piękna; oglądanie tych zbiorów ma być dostępne dla każdego pragnącego znaleźć tam źródło pomocnicze do badań naukowych i w zakresie sztuki.

Zamek w Gołuchowie, gdzie mieści się oddział MNP, jest jednym z najpiękniejszych polskich zabytków, chętnie odwiedzanym nie tylko ze względu na walory architektoniczne, ale również z powodu wyśmienitej kolekcji dzieł sztuki w jego wnętrzach. 

Obecnie to właśnie Muzeum Narodowe w Poznaniu jest sukcesorem wielkiego dzieła Izabeli Czartoryskiej. 

Celem wystawy jubileuszowej jest przedstawienie kolekcji zgromadzonej na zamku w Gołuchowie przez księżną Izabelę z Czartoryskich Działyńską – jedną z najwybitniejszych kolekcjonerek drugiej połowy XIX wieku na ziemiach polskich. Zgromadziła kolekcję dorównującą rangą największym zbiorom europejskim prezentowanym w ówczesnych muzeach publicznych i kolekcjach prywatnych we Francji, Włoszech czy Wielkiej Brytanii. Kolekcja hrabiny jest niezwykle różnorodna, znalazły się w niej zarówno zabytki archeologiczne z czasów antycznych, dzieła średniowieczne: jak emalie i rzeźby drewniane, a także przykłady malarstwa, grafiki oraz sztuki użytkowej. 

Pierwsze dokumenty poświadczające nabytki kolekcjonerskie Izabeli Czartoryskiej pochodzą z lat 50. XIX wieku. Z czasem to zamiłowanie przerodziło się w pasję, która towarzyszyła hrabinie  do końca jej życia. Kolekcja, gromadzona początkowo w Hotelu Lambert, po zawarciu związku małżeńskiego Izabeli z Janem Kantym Działyńskim została przeniesiona do zamku w Gołuchowie. Izabela Czartoryska zadbała o odpowiednią dla niej oprawę, przystosowując na potrzeby ekspozycji zgromadzonych obiektów kilka pomieszczeń w gołuchowskim zamku,  takich jak Sala Waz Greckich, Sala Starożytności, Sala Muzealna, Sala Polska. Chcąc zapewnić środki na utrzymanie kolekcji, zabezpieczyć jej trwanie i integralność zbiorów, utworzyła w 1893 roku w Gołuchowie ordynację. 

Dramatyczne losy kolekcji podczas II wojny światowej skutkowały rozproszeniem dzieł, które obecnie przechowywane są w Muzeum Narodowym w Poznaniu, Muzeum Zamku w Gołuchowie; znaczna część obiektów zabezpieczona została w Muzeum Narodowym w Warszawie i Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie. Podczas II wojny światowej zaginęło wiele cennych obiektów. Część zabytków odnaleziona w muzeach lub w rękach prywatnych w ostatnich latach powróciła do Polski. Inne traktowane są jako straty wojenne. 

Na wystawie jubileuszowej zbiory gołuchowskie zostaną przypomniane fragmentami kolekcji  z Muzeum Narodowego w Poznaniu, Warszawie i Krakowie oraz z Muzeum Archidiecezjalnego w Poznaniu, pokazując różnorodność zbioru od zabytków archeologicznych  z czasów antycznych, ze słynnymi wazami greckimi, przez dzieła średniowieczne, jak emalie i rzeźby drewniane, a także przykłady malarstwa, aż po grafiki oraz sztukę użytkową.

Kuratorkom przyświecała chęć odtworzenia  dawnej przestrzeni i atmosfery w gołuchowskim zamku. Stało się to możliwe dzięki fotografiom przedstawiającym wnętrza zamku z 1905 i 1912 roku, niezwykle barwnemu opisowi Gołuchowa Mariana Sokołowskiego z 1885 roku, a także przewodnikowi po muzeum autorstwa Nikodema Pajzderskiego z 1913 roku. 

Autor aranżacji stworzył przestrzeń symboliczną. Goście odwiedzający wystawę kluczą labiryntem wykreowanych pokoi z  czasów księżnej Izabeli. 

 

Warning: No images in given directory. Please check the directory!

Debug: given directory - http://merkuriusz.com.pl/images/stories/images/stories/201890/izabela/g

 

Kuratorki:  Inga Głuszek
i Paulina Vogt-Wawrzyniak

Aranżacja plastyczna: Rafał Górczyński

Więcej z tej kategorii: Era trwa »
Reklama
  • Galeria
  • Galeria
  • Galeria
  • Galeria
  • Galeria
  • Galeria
  • Galeria
  • Galeria
  • Galeria
  • Galeria
  • Galeria

 © Merkuriusz Polska | Redakcja: tel. +48 501 180 575, +48 515 079 888, redakcja@merkuriusz.com.pl 

xnxx