wtorek, 16 czerwiec 2020 17:10

Nowoczesne leśnictwo z tradycjami

Z prof. dr hab. Piotrem Łakomym, dziekanem Wydziału Leśnego Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, rozmawia Maja Netter

Z uwagi na pandemię wiele instytucji, w tym uczelnie wyższe, zostało zmuszonych do całkowitej reorganizacji pracy. Jak radzą sobie w nowych okolicznościach wykładowcy i studenci Wydziału Leśnego? 

Fot 1Rzeczywiście, sytuacja z jaką mierzymy się obecnie nie jest łatwa. Musieliśmy w bardzo krótkim czasie zmienić formę prowadzenia zajęć, jak również tryb naszej pracy naukowej. Muszę przyznać, że zarówno pracownicy, jak i studenci z dużym zrozumieniem i zaangażowaniem podeszli do zajęć w formie zdalnej. Ze względu na specyfikę naszych studiów ćwiczenia laboratoryjne i terenowe nie będą możliwe, póki nie wrócimy na uczelnię, ale wszystkie inne zajęcia prowadzimy według normalnego rozkładu, także na studiach niestacjonarnych w soboty i niedziele. Pracownicy korzystają z kilku platform służących zdalnemu kształceniu. Muszę przyznać, że frekwencja na wykładach jest większa, niż na salach wykładowych, a platformy edukacyjne umożliwiają aktywne uczestnictwo studentów, którzy nie są tylko biernymi słuchaczami. 

Patrząc na realizację zajęć na Wydziale Leśnym jestem bardzo zadowolony zarówno z wysiłku wykładowców, jak i zaangażowania studentów. 

W tym roku obchodzimy 150-lecie powstania Wyższej Szkoły Rolniczej im. Haliny w Żabikowie, która legła u podstaw powołania Wydziału Rolniczo-Leśnego. Czy bez wspomnianej szkoły wydział miałby szansę powstać w 1919 roku? 

Zainteresowanie leśnictwem, w tym ideą kształcenia na poziomie uniwersyteckim, miało nieco dłuższą historię, sięgająca powstania Wydziału Leśnego w ramach Centralnego Towarzystwa Gospodarczego dla Wielkiego Księstwa Poznańskiego w 1866 roku, które skupiało znakomitych leśników. W 1870 roku powstała Wyższa Szkoła Rolnicza im. Haliny w Żabikowie, niestety zamknięta po sześciu latach. Jednak w Wielkopolsce nadal działało aktywnie wielu światłych ludzi, aby leśnictwo i rolnictwo było wykładane na poziomie uniwersyteckim. Kiedy tworzył się uniwersytet najdziwniejszą sprawą było to, że ziemiaństwo wielkopolskie sprzeciwiało się powstaniu Wydziału Rolniczo-Leśnego argumentując to tym, że potrzebna im jest średnia kadra techniczna do prowadzenia gospodarstw, a nie wykształceni ludzie. Na szczęście inni ziemianie, naukowcy i poznaniacy z prof. Heliodorem Święcickim – przyszłym rektorem – na czele doprowadzili do powstania Wydziału Rolniczo-Leśnego, jako jednego z pierwszych na Wszechnicy Piastowskiej. 

Rok temu świętowaliście Państwo jubileusz 100-lecia Akademickich Studiów Rolniczo-Leśnych. Co może Pan zaliczyć do najważniejszych rocznicowych wydarzeń?

Roku Jubileuszu był wyjątkowy i obfitował w wiele wydarzeń na uczelni, ale także na Wydziale. Obchody jubileuszowe Wydziału Leśnego Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. rozpoczęliśmy od uroczystości wręczenia dyplomu Doktora Honoris Causa prof. Hubertowi Hasenauerowi, rektorowi Universität für Bodenkultur w Wiedniu. Dorobek naukowy stawia go w gronie europejskich liderów badających wpływ zmian klimatycznych na drzewa i drzewostany, a także zajmujących się modelowaniem procesów i zjawisk zachodzących w środowisku leśnym. Główne uroczystości odbyły się 25 czerwca 2019 r. w Biocentrum UPP. Wydział Leśny jest spadkobiercą i kontynuatorem jednego z pierwszych wydziałów Uniwersytetu Poznańskiego – Wydziału Rolniczo-Leśnego. Obchody zgromadziły trzystu pięćdziesięciu gości z całej Polski, wśród których była Pani Małgorzata Golińska, absolwentka naszego Wydziału, aktualnie podsekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu. Na widowni obecne były władze i pracownicy uniwersytetu i innych uczelni, a także władze instytutów badawczych, przedstawiciele PAN, władze Lasów Państwowych, przedstawiciele instytucji i firm współpracujących z Wydziałem, a także rzesza absolwentów, głównie leśników z całej Polski. Po uroczystościach goście udali się do kompleksu Kolegium Cieszkowskich, gdzie w Ogrodzie Dendrologicznym Wydziału Leśnego UPP dokonano uroczystego odsłonięcia Alei Dębów Dziekańskich oraz uruchomiono znajdujący się na Dworku Sołackim Zegar 100-lecia, ufundowany przez społeczność, absolwentów i przyjaciół wydziału. Aleje dębów – symboli długowieczności społeczność akademicka Wydziału dedykuje pamięci profesorów, którzy pełnili funkcję dziekana Wydziału Leśnego. Każdy z dziekanów miał udział w tworzeniu najlepszej jednostki w Polsce kształcącej leśników i prowadzącej badania w zakresie nauk leśnych, jaką jest nasz Wydział.

Warto jeszcze wspomnieć o jednym wydarzeniu związanym z naszym jubileuszem, mianowicie w dniach 24-26 września 2019 Wydział Leśny zorganizował Międzynarodową Konferencję pt. „Universities within the forests”. Na zaproszenie odpowiedzieli dziekani, prodziekani lub osoby reprezentujące siedemnaście wydziałów leśnych z piętnastu państw. Spotkanie było też wyśmienitą okazją do efektywnych dyskusji na temat stanu obecnego oraz przyszłości „uniwersytetów leśnych”. Efektem konferencji jest książka w języku angielskim, w której zostały zawarte informacje o uniwersytetach prowadzących działalność naukową i dydaktyczną związaną z lasami i leśnictwem. 

Wydział znalazł się w gronie nominowanych do nadawanego przez redakcję „Monitora Biznesu” tytułu „Symbol Synergii Nauki i Biznesu 2020”, za projekt „Wielkopolska Regionalna Inicjatywa Doskonałości w obszarze nauk o życiu Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu”. Proszę przybliżyć projekt.

Od 2019 roku Wydział Leśny jest beneficjentem w projekcie: „Wielkopolska Regionalna Inicjatywa Doskonałości w obszarze nauk o życiu, dyscyplinie nauki leśne”. Projekt jest finansowany w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w latach 2019-2022. Do głównych założeń projektu należy podniesienie poziomu badań naukowych przede wszystkim przez zwiększenie liczby publikacji naukowych w najlepszych czasopismach o zasięgu światowym. Poza tym staramy się intensyfikować znaczenie prowadzonych na Wydziale badań w międzynarodowym środowisku naukowym oraz nawiązywanie współpracy. Projekt zakłada także wsparcie badań nad nowoczesnymi metodami dydaktycznymi ukierunkowanymi na podwyższenie jakości kształcenia na kierunkach studiów oraz zwiększenie wpływu badań naukowych i prac rozwojowych na funkcjonowanie otoczenia społeczno-gospodarczego w regionie. 

W pierwszym roku realizacji projektu wsparliśmy publikacje naukowe, które ukazały się w renomowanych czasopismach o zasięgu światowym, a także pracowników, którzy aplikowali o projekty naukowe. W ramach programu sfinansowano także zakup specjalistycznej aparatury badawczej, m.in. zestaw aparatury dedykowany analizie stanu zdrowotnego drzew (tomograf i rezystograf). Nowy sprzęt, oprócz dokładnej analizy stanu zdrowotnego pni drzew niebezpiecznych, umożliwi również praktyczne kształcenie studentów. 

Bezpieczeństwo wokół drzew oraz zarządzanie ryzykiem jest problemem, który z roku na rok przybiera na znaczeniu i dotykać zaczyna również kompleksów leśnych. Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom otoczenia społeczno-gospodarczego uruchamiamy w tym roku nowe studium podyplomowe „Zarządzanie ryzykiem w otoczeniu drzew – diagnostyka, pielęgnacja, monitoring”. Ponadto zorganizowaliśmy międzynarodową konferencję, a trzech pracowników uzyskało projekty z Narodowego Centrum Nauki. Zawiązaliśmy też współpracę międzynarodową, której efektem była aplikacja w programie Horyzont 2020. Moim zdaniem, biorąc pod uwagę wyłącznie wzrost aktywności publikacyjnej w najlepszych czasopismach w dyscyplinie leśnictwo, były to najlepiej zainwestowane pieniądze w rozwój kadry i wydziału. 

Chciałbym jeszcze wspomnieć o drugim projekcie pt. „Zintegrowany Program Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu na rzecz Innowacyjnej Wielkopolski”, który realizujemy we współpracy z Działem ds. Funduszy Strukturalnych UPP (2019–2023). Projekt skierowany jest na podniesienie poziomu edukacji na kierunku leśnictwo poprzez poszerzenie innowacyjnych rozwiązań w kształceniu. Między innymi wprowadzamy do programu studiów symulator maszyny wielooperacyjnej do ścinania drzew, na którym studenci będą uzyskiwać umiejętności pracy z wykorzystywaniem najnowszych technologii. Nabycie tych umiejętności poszerzy kompetencje w podejmowaniu decyzji przyszłej kadry kierowniczej w Lasach Państwowych. Zależy nam, by nasi absolwenci byli świadomi realnych możliwości takich maszyn pod kątem wydajności, kosztów zarządzania czasem pracownika i oczekiwań, jakie będą stawiane przedsiębiorcom wykonującym zlecenia. Wprowadzimy także zajęcia praktyczne prowadzone przez pracowników otoczenia gospodarczego oraz poszerzymy ofertę takich zajęć. Ważnym elementem jest sfinansowanie szkoleń, które umożliwią studentom uzyskanie dodatkowych kończących się certyfikowanymi uprawnieniami zwiększającymi w przyszłości konkurencyjność naszych absolwentów na rynku pracy. Warto też wspomnieć, że około 90% naszych absolwentów znajduje pracę i realizuje się zawodowo w obszarach zgodnych ze zdobytym wykształceniem. 

Konferencyjne życie uczelni zostało chwilowo zawieszone, jednak jeszcze przed wybuchem pandemii odbyła się Ogólnopolska Konferencja Naukowa “Wielkopowierzchniowa inwentaryzacja obszarów leśnych z zastosowaniem technologii multisensorycznej platformy lotniczej”. Czy to oznacza że leśnictwo przyszłości zarządzane będzie z powietrza?

Leśnictwo jest dyscypliną, która oprócz zagadnień przyrodniczych, ochroniarskich, zajmuje się problemami technicznymi i technologicznymi. W ostatnich dziesięcioleciach wykorzystuje wiele nowoczesnych technologii, aby lepiej zarządzać obszarami leśnym, lepiej chronić i minimalizować skutki niesprzyjających warunków środowiskowych, jak choćby okresy suszy, które coraz częściej dotykają nasze lasy. Już w chwili obecnej wykorzystuje się statki bezzałogowe w leśnictwie w celu np. inwentaryzacji zasobów, zwierzyny, ochrony przeciwpożarowej, monitorowania zmian w środowisku czy procesu zamierania drzewostanów oraz uszkodzeń powodowanych przez owady. Na pewno w przyszłości leśnictwo nie będzie zarządzane z powietrza, ale będzie nadal wykorzystywało wiele innowacyjnych narzędzi, żeby efektywniej prowadzić gospodarkę leśną. Dodam, że w tym roku we współpracy z Centrum Kształcenia Lotniczego Politechniki Poznańskiej sfinansujemy kurs pilotażu bezzałogowych statków powietrznych dla naszych najlepszych studentów, umożliwiając nabycie nowych umiejętności.

Warte uwagi

Organizujemy eventy firmowe

event1

Dom Wydawniczy Netter – wydawca magazynu Merkuriusz Polska prowadzi również działalność w obszarze organizowania konferencji, zjazdów, jubileuszy oraz „lecia” firm. Możemy pochwalić się ciekawymi rozwiązaniami, pełnym oddaniem w realizację danego projektu i fantazją. Najważniejszy dla nas jest zleceniodawca i to jemu służymy całą naszą wiedzą, dlatego uważamy, że warto być właśnie z nami.

Więcej…

 © Merkuriusz Polska | Redakcja: tel. +48 501 180 575, +48 515 079 888, Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.