poniedziałek, 11 listopad 2019 09:45

Muzeum Instrumentów Muzycznych Nowe Brzmienie

Muzeum Instrumentów Muzycznych, oddział Muzeum Narodowego w Poznaniu, po trwającym kilka lat remoncie zostało otwarte dla zwiedzających. To jedyna w Polsce taka placówka. Mieści się w trzech kamienicach na poznańskim Starym Rynku. Kolekcja licząca dwa i pół tysiąca zabytków z różnych epok i wszystkich kontynentów zgromadzona jest w czterech działach: Europejskich instrumentach profesjonalnych, Europejskich instrumentach ludowych, Instrumentach pozaeuropejskich oraz Muzykaliach. 

Twórcą Muzeum był Zdzisław Szulc ­– kupiec, tenisista, kolekcjoner, uczestnik powstania wielkopolskiego – który na przełomie lat 1945/46 przekazał osiemdziesiąt obiektów Muzeum Wielkopolskiemu. Zainicjował on nowy rozdział w dziejach polskiej kultury muzycznej, czego wyznacznikami są m.in.: najstarsza tradycja Koncertów Sylwestrowych w Polsce (od 1949 r.), stała ekspozycja na Starym Rynku w Poznaniu (1952 r.), opisanie dziejów polskich skrzypiec (wystawa Skrzypce w Polsce – 1952 r. i Słownik lutników polskich – 1954 r.), współudział w powołaniu Stowarzyszenia Polskich Artystów Lutników w Warszawie (1954 r.) czy w przygotowaniu pierwszego na świecie Międzynarodowego Konkursu Lutniczego im. H. Wieniawskiego (od roku 1957).

Następca Zdzisława Szulca to Włodzimierz Kamiński (kustosz w latach 1959-91) – prezes Związku Polskich Artystów Lutników, długoletni juror konkursów lutniczych i skrzypcowych im. H. Wieniawskiego, budowniczy viola da gamba i skrzypiec – umocnił i rozwinął zakres działań Muzeum Instrumentów, przyczyniając się także do powstania szkolnictwa lutniczego w Polsce. Obecnie reprezentują je Poznańska Ogólnokształcąca Szkoła Muzyczna i Akademia Muzyczna. Jako pionier organizował w sposób nowoczesny podległą sobie placówkę, która nieustannie wzbogacała zbiory o cenne eksponaty oraz powiększała powierzchnię wystawienniczą i magazynową. W ten sposób Muzeum dołączyło do grona znaczących tego rodzaju obiektów w Europie.

Dzięki działalności Jacka Podbielskiego, kolejnego kustosza w latach 1991-97, Muzeum zaczęło funkcjonować w muzycznej panoramie Poznania także jako popularyzator muzyki dawnej. Cykle koncertów oraz nowatorskie rejestracje dźwiękowe z udziałem czołowych wykonawców muzyki barokowej, w których wykorzystano m.in. instrumenty z kolekcji muzealnej, cieszyły się dużym zainteresowaniem. Z inicjatywy kustosza Podbielskiego Muzeum było również współorganizatorem pięciu edycji Międzynarodowych Festiwali Celtyckich.

Najnowsza wystawa prezentuje pięćset wybranych najwybitniejszych obiektów. Na gości muzeum czeka nowa aranżacja ekspozycji, której dodatkowy walor stanowi możliwość wysłuchania prezentowanych instrumentów. Dostępne będą też tablety z przewodnikiem multimedialnym, w którym kuratorzy Muzeum przygotowali ścieżki zwiedzania połączone z prezentacją dźwiękową poszczególnych instrumentów lub grup instrumentalnych. Układ i aranżacja nowej wystawy Muzeum Instrumentów Muzycznych wyrosły z idei ukazania obiektów poprzez kontekst epoki, zespołu, miejsca i tradycji. Zatem zwiedzając, wyruszymy również w podróż przez wieki. 

Każda z szesnastu galerii odsyła widza do obszaru lub zjawiska, które są jej przewodnim tematem.

Dwie pierwsze kondygnacje prowadzą zwiedzającego przez wybrane zagadnienia z historii muzyki europejskiej. Parter obejmuje okres od późnego średniowiecza do końca XVIII wieku. To świat rodzącej się świeckiej muzyki instrumentalnej oraz dominującej w okresie baroku muzyki sakralnej i wokalno-instrumentalnej. Pierwsze piętro ekspozycji ukazuje widzowi przemijający w XVIII wieku czas muzyki dworskiej i następnie przenosi zwiedzającego do sal koncertowych, prezentując słynnych wirtuozów, ich muzykę kameralną, salonową aż wreszcie awangardową muzykę wieku XX. Drugie piętro z kolei przybliża tradycje muzyczne różnych kultur świata. Odkrywa bogactwo form instrumentów oraz ich funkcji w danej obyczajowości. Przedstawia niezwykłą różnorodność sposobów muzykowania – od najprostszych prekolumbijskich grzechotek i gwizdków po bardzo złożoną dźwiękowo i strukturalnie muzykę indyjską. 

Udostępnienie Muzeum dla publiczności wymagało wielokierunkowych przygotowań.

W 2016 r. rozpoczął się remont budowlany. Inwestycja obejmowała: wymianę pokrycia dachowego, ocieplenie poddasza, wymianę stolarki okiennej, odnowienie elewacji oraz wymianę instalacji grzewczej. W 2016 r. za kwotę 92 250 zł wykonano projekt budowlany i uzyskano pozwolenie na budowę. W 2017 r. za kwotę 2 146 372 zł brutto zrealizowano zaplanowane prace. Całość odebrano protokołem 19 grudnia 2017 r. Równolegle trwały prace nad zaprojektowaniem, zaaranżowaniem i urządzeniem wystawy, której realizację w dużej części powierzono Joannie Lewandowskiej – autorce wizualnej oprawy ekspozycji. 

Koszty organizacji wystawy, obejmujące identyfikację wizualną, sprzęt multimedialny i oprogramowanie, nagłośnienie i sprzęt ekspozycyjny pokryte zostały ze środków Muzeum Narodowego w Poznaniu i wyniosły 600 786 zł. 

Łączna kwota wydatków to: 2 839 408 zł, w tym z dotacji majątkowej MKiDN: 1 820 000 zł.

Właściwy klimat Muzeum tworzą przede wszystkim obiekty. Objęto je szczególną troską i dlatego prawie wszystkie prezentowane instrumenty zostały poddane konserwacji (czterysta dziewięćdziesiąt sześć obiektów). Prace konserwatorskie trwały niemal dwa lata. Na ekspozycję trafiło około siedemdziesięciu pięciu instrumentów, w tym fortepiany z czasów Fryderyka Chopina (fortepian Fryderyka Buchholtza, fortepian Józefa Długosza), kolekcja instrumentów Borysa Malkina, pianino Heinricha Roloffa. Wśród tych instrumentów były takie, które wymagały szerokiego zakresu prac – na przykład konserwacja fortepianu Długosza pochłonęła około półtora tysiąca godzin pracy. Zakończono także kolejny etap konserwacji wyjątkowego obiektu – klawesynu Burkharda Tschudiego, zakupionego do zbiorów MNP w 2013 r., na którym koncertował Carl Philipp Emanuel Bach. W przypadku instrumentów prace konserwatorskie objęły niezwykle różnorodne materiały – surowe drewno, powierzchnie drewna lakierowanego i politurowanego, metal, kość, tkaninę, skórę. Oczyszczono także wszystkie eksponaty, w wielu wypełniono ubytki formy, wykonano snycerkę, uzupełniano kolorystykę. 

Konserwacja instrumentów wykonana została w Pracowni Konserwacji Instrumentów Muzycznych przez takich mistrzów jak: Piotr Cieślak, Mirosław Baran, Maciej Szarafiński i Tomasz Czaja, z pomocą konserwatorów z Pracowni Konserwacji Zabytków Etnograficznych, Pracowni Konserwacji Mebli, pod nadzorem Głównego Konserwatora MNP Agnieszki Kunickiej Goldfinger, przy bliskiej współpracy z działem merytorycznym MIM. Pieczę nad właściwymi warunkami ekspozycji i magazynowania sprawuje Pracownia Profilaktyki Muzealnej. 

Opracowała: Aleksandra Sobocińska 

 

Koncepcja i scenariusz: 

Patryk Frankowski,
Joanna Lewandowska

przy współudziale
Katarzyny Jaśkowiak,
Olgi Olejniczak
i Janusza Jaskulskiego

Warte uwagi

Organizujemy eventy firmowe

event1

Dom Wydawniczy Netter – wydawca magazynu Merkuriusz Polska prowadzi również działalność w obszarze organizowania konferencji, zjazdów, jubileuszy oraz „lecia” firm. Możemy pochwalić się ciekawymi rozwiązaniami, pełnym oddaniem w realizację danego projektu i fantazją. Najważniejszy dla nas jest zleceniodawca i to jemu służymy całą naszą wiedzą, dlatego uważamy, że warto być właśnie z nami.

Więcej…

 © Merkuriusz Polska | Redakcja: tel. +48 501 180 575, +48 515 079 888, Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.