poniedziałek, 26 październik 2020 20:31

Cieszy mnie zmiana pokoleniowa

z JM Rektorem Politechniki Poznańskiej prof. Tomaszem Łodygowskim rozmawia Mariola Zdancewicz

W ogłoszonym w połowie lipca rankingu PERSPEKTYW Politechnika Poznańska znalazła się na czternastym miejscu wśród uczelni w Polsce, a szóstym wśród uczelni technicznych. W porównaniu z poprzednim rokiem to awans o aż sześć pozycji!

Cieszymy się z awansu w rankingu, choć można do niego podejść sceptycznie, rzadko kto zna kryteria uwzględniane przy jego sporządzaniu. W niektórych zestawieniach, które biorą pod uwagę liczbę pracowników, wypadamy jeszcze lepiej. Według pewnych rankingów światowych z kolei nasi informatycy są wśród tysiąca najlepszych specjalistów na świecie! W tym gronie jest pięciu informatyków z Polski, w tym trzech z Politechniki Poznańskiej. Rankingów jest dużo, ich wyniki są różne, ale oczywiście z każdego sukcesu się cieszymy.

Pana uczelnia znalazła się w elitarnym gronie i została liderem Uniwersytetu Europejskiego o nazwie EUNICE (European University for Customised Education). Co to oznacza?

Tworzenie uniwersytetów europejskich jest konsekwencją pewnej wypowiedzi Emmanuelna Macrona sprzed kilku lat. Twierdził on, że uczelnie powinny podejmować próby zjednoczenia, a w rezultacie szkoły, które będą stanowiły zjednoczone konsorcja, miały być lepiej finansowane. Do tej pory pojawiły się dwie edycje konkursu, pierwsza w ubiegłym roku. Próbowaliśmy wówczas zebrać odpowiednią grupę partnerów, lecz okazało się to mało skuteczne. Zadecydowano wtedy o powstaniu siedemnastu konsorcjów europejskich, wśród nich znalazło się pięć uczelni z Polski, głównie nasze największe uniwersytety. W drugiej, tegorocznej edycji wniosków było jeszcze więcej. Powzięto decyzję o przyjęciu dwudziestu czterech konsorcjów. Cieszymy się, że udało nam się nawiązać współpracę z europejskimi uczelniami podobnej klasy jak nasza, a ponadto zostać liderem tego konsorcjum. W jego ramach mamy partnerów z Hiszpanii, Włoch, Francji, Belgii, Finlandii i Niemiec. Jesteśmy jedynym w Polsce liderem grupy europejskich uniwersytetów. 

Dzięki znalezieniu się w gronie Uniwersytetu Europejskiego EUNICE wnioskować będziemy mogli o projekty i granty, które wcześniej nie były dla nas dostępne. Aktywność EUNICE ma charakter edukacyjny. Spore środki przeznaczane zostaną na wymianę studentów i kadry, a zakres naszych innych możliwości znacznie się poszerzy.

Gratuluję! W lipcu nastąpiło kolejne ważne wydarzenie – uczelnia podpisała porozumienie o współpracy z Siecią Badawczą Łukasiewicz... 

Sieć łączy trzydzieści trzy instytuty naukowo-badawcze w Polsce, z czego pięć na terenie Poznania. Nasza współpraca polega przede wszystkim na transferze technologii i wszystkiego, co jest wynikiem pracy zarówno instytutów, jak i naszej, do przemysłu. Wspomniane jednostki od lat bardzo sprawnie z nim współpracują. Sposób ich rozliczania jest jednak nieco inny niż w przypadku uczelni, gdzie pracownicy muszą pisać publikacje i na tej podstawie są awansowani, w Instytutach Badawczych Sieci większy nacisk kładzie się na rozwiązywanie problemów oraz wdrażanie nowych rozwiązań do przemysłu. 

Współpraca z Siecią Badawczą Łukasiewicz ma dla nas znaczenie w kontekście wnioskowania o różnego rodzaju projekty. Będziemy mogli jako partnera wybrać którąś z wchodzących w skład Sieci instytucji, reprezentującą kompetencje istotne dla danego projektu. Dzięki temu poszerzą się nasze możliwości wnioskowania o programy mające charakter stricte naukowy. I już zaczynamy to robić. 

Jak Politechnika poradziła sobie z realiami tegorocznej wiosny i zdalnego nauczania?

Sytuacja zaskoczyła pewnie wszystkich, również nas. Zdalne nauczanie w naszym przypadku było o tyle prostsze, że wiedzieliśmy, że ci, którzy mają mu podlegać posiadają odpowiedni sprzęt oraz umiejętności, aby się nim posługiwać. Ten bardzo ważny element odróżniał nas od sytuacji, w których zdalną edukację trzeba było organizować poprzez przygotowanie obu stron, zarówno uczniów, jak i edukatorów. Na Politechnice jednego dnia można było rzucić hasło zdalnej nauki, drugiego się nad nim zastanowić, a trzeciego wziąć już do ręki wszelkie możliwe narzędzia. Niektóre rozwiązania softwarowe były przygotowane przez nas i były zorganizowane dobrze. Wszystko odbywało się na naszych serwerach, korzystaliśmy z oprogramowania sugerowanego przez Microsoft, bądź Zoom czy Teams, wykorzystywaliśmy także inne programy, które wspomagają prowadzenie konferencji, rozmów zdalnych dla dużych grup uczestników. Raz wypadało to lepiej, raz gorzej, ale w ogólnym rozrachunku uważam, że się udało. 

Rzeczą trudną do nauczenia na odległość jest praktyka, a nie sposób sobie wyobrazić inżyniera, który będzie studiował tylko teorię... Przynajmniej jedna trzecia naszych programów poświęcona jest laboratoriom. I tu pojawił się poważny kłopot, bo nie mogliśmy ich prowadzić. Musieliśmy zastosować pewne substytuty, prosiliśmy prowadzących, aby nagrywali stosowne filmy edukacyjne na dany temat. Jest to dobra praktyka, ale oczywiście nie zastępuje laboratoriów i wykonywania ćwiczeń osobiście. Znam jednak wiele uczelni na całym świecie, w których zanim studenci zostaną wpuszczeni do laboratoriów, muszą zdać najpierw odpowiedni egzamin, obejrzeć filmy, aby dokładnie dowiedzieć się co ich w laboratorium czeka. Wówczas po przekroczeniu ich progu zachowują się bardziej świadomie.

Podczas wakacji przygotowujemy kolejne filmy, ale już nieco bardziej zaawansowane – z wykorzystaniem kilku kamer, kilku punktów widzenia, z lepszym komentarzem, a nawet możliwością zdalnego prowadzenia eksperymentów. Studenci będą mieli możliwość łączenia się i oglądania eksperymentu wykonywanego na bieżąco. Jest to trudne. Wyobrażam sobie, że taką samą, a może nawet większą trudność mają studenci medycyny, którzy nie mogą przecież zdalnie badać pacjentów... 

Mam nadzieję, że sytuacja się unormuje i jesienią będziemy mogli zaprosić studentów do laboratoriów. 

Uczelnia włączyła się w walkę z pandemią, w ramach akcji „Drukuj dla lekarza” wykonywano przyłbice ochronne. Kto brał udział w przedsięwzięciu i gdzie trafił  sprzęt? 

Przyłbice produkowaliśmy na drukarkach 3D. Mieliśmy wielu partnerów zewnętrznych, którzy nam chcieli pomóc – choćby w dostarczaniu niezbędnych materiałów za minimalną cenę. Ludzie się poczuwali, żeby brać w tej akcji udział, utworzyliśmy nawet specjalne politechniczne konto, na które pracownicy wpłacali pieniądze, aby ją wesprzeć. 

Na początku nasza wydolność produkcyjna była dość ograniczona, wyprodukowanie samej ramki do przyłbicy trwało około godziny, wykorzystywaliśmy wprawdzie ponad czterdzieści drukarek, więc w ciągu doby udawało się zrobić sporo. Z czasem koledzy przygotowali odpowiednie urządzenia wtryskowe, dzięki czemu można było w ciągu dnia wykonać tysiąc sztuk. Ostatnim krokiem było połączenie wszystkich elementów i oczywiście dystrybucja gotowego sprzętu. 

Wyprodukowaliśmy łącznie ponad dwadzieścia cztery tysiące przyłbic, które nasi wolontariusze rozwozili po całym województwie, przejechali tysiące kilometrów. Sprzęt dostarczany był do  wszystkich jednostek służby zdrowia, także tych zamkniętych. Przyłbice dotarły do stacji epidemiologicznych, służb mundurowych, zakonów, domów opieki społecznej, ośrodków dla bezdomnych... Byłem pełen podziwu jaka głęboka radość towarzyszyła akcji. Brało w niej udział ponad sto pięćdziesiąt osób. Potrafili w tym trudnym czasie zrezygnować z wielu rzeczy, nikt nie myślał o zarobkach, wszyscy chcieli pomóc. Spotykaliśmy się też licznymi dowodami wdzięczności, bardzo dziękował mi rektor Uniwersytetu Medycznego prof. Andrzej Tykarski. 

W Polsce zorganizowane, dopięte akcje nie koniecznie działają dobrze, ale pospolite ruszenie zawsze się u nas sprawdza! (śmiech)

Co zaliczyłby Pan do najważniejszych wydarzeń z ośmioletniego okresu pełnienia funkcji Rektora Politechniki Poznańskiej?

Wśród znaczących wydarzeń pojawiły się te zauważone, nagłośnione, i te niedostrzegane przez media. Na pewno jednym z kluczowych momentów były zeszłoroczne obchody stulecia Wyższego Szkolnictwa Technicznego w Poznaniu. Można powiedzieć, że sto lat to niewiele w kontekście uczelni, z drugiej jednak strony należy się cieszyć, że w tym czasie potrafiliśmy praktycznie od zera zbudować potencjał liczący się nie tylko w Polsce, i to w kilku naprawdę dobrze rozwiniętych dyscyplinach. Obchody trwały praktycznie cały rok, miały też swoją kulminację w maju. Szczęśliwie się zdarzyło, że wszystkie wydarzenia udało nam się zamknąć przed wybuchem epidemii, bo wiele by to zepsuło. Widzimy jak wygląda w tym roku stulecie Akademii Muzycznej, która właśnie w 2020 obchodzi jubileusz. Zaplanowane były dziesiątki koncertów i innych wydarzeń, z których trzeba było zrezygnować. To bardzo przykre. 

Poza jubileuszem było wiele innych okoliczności. Moja codzienna praca polega na współdziałaniu z senatem, jego posiedzeń prowadziłem ponad osiemdziesiąt. Mimo odmiennych zdań, różnic poglądów, zawsze potrafiliśmy wypracować konsensus, optymalne rozwiązania. Mogę być dumny z tego, że nigdy nie doszło do poróżnienia. 

Jedną z większych spraw, które przyszło nam załatwiać i zajęło to ponad rok, było wdrażanie nowej ustawy. Narzuciła ona pewne warunki i sposób oceny jednostek, w związku z czym musieliśmy je przekwalifikować. W rezultacie z dziesięciu wydziałów powstało dziewięć, które są zgodne z dyscyplinami i wymogami ministerstwa. W konsekwencji jeden z wydziałów stanowi dziedzinę nauk ścisłych, jeden nauk ekonomiczno-społecznych, a reszta – nauk technicznych. 

Przygotowując ustawę ustalono, że żeby być uczelnią badawczą, która jest nieco inaczej postrzegana finansowo w subwencjach, trzeba prowadzić przynajmniej trzy dziedziny. Uniwersytety z łatwością je pokrywały, natomiast politechniki, a zwłaszcza taka „rasowa” jak nasza, będąca jedyną w Polsce politechniką, która prowadziła jedną dziedzinę nauk technicznych, była w tym momencie stratna. W Europie i na świecie politechniki są politechnikami w ścisłym tego słowa znaczeniu i za to są hołubione. U nas jednak ustalono inaczej. Obawiam się, że przepisy mogą być mało trwałe i za kilka lat ktoś inny znów spróbuje je zmienić. Brak stabilności edukacji jest dużym problemem. Spośród ostatnich osiemnastu czy dziewiętnastu matur, które obserwowałem, żadna nie była w tej samej wersji, miały różne wymagania. Nie służy to nauczaniu. 

Wracając do podsumowań dobiegającej końca kadencji muszę przyznać, że w mojej ocenie okres tych ośmiu lat kończy się pozytywnie. Dobrze, że istnieje kadencyjność i nie można funkcji rektora pełnić dłużej. Jeśli faktycznie chce się coś zrobić w tym czasie, to wiąże się to z bardzo intensywną pracą. Dwie kadencje są w zupełności wystarczające, żeby zrobić to, co się zamierzyło. 

Pozostawię oczywiście rzeczy rozpoczęte, a ich dalszy sukces zależy od odpowiedniego przejęcia pałeczki przez kolejnego rektora. Uważam, że dobrze nam się układa, w przeciwieństwie do wielu miejsc w Polsce. Cedowanie obowiązków jest już w toku, razem z rektorem-elektem prof. Teofilem Jesionowskim już od dłuższego czasu podejmujemy wspólnie decyzje. Myślę, że przebiegnie to sprawnie i nie będzie żadnego zahamowania spowodowanego odmiennymi zdaniami, które z pewnością by ten proces spowolniły. 

Wystartuje Pan jeszcze kiedyś...? Można po ośmiu latach?

Nie wystartuję, nie chcę, nie powinienem i nie mogę choćby ze względów formalnych, według zapisów po ukończeniu sześćdziesiątego siódmego roku życia nie można po raz kolejny kandydować na stanowisko rektora. Uczelnia zawsze pozostanie moim „oczkiem w głowie” i zawsze będzie mi zależało na jej rozwoju.

Cieszę się, że następuje zmiana pokoleniowa, rektor-elekt ma pięćdziesiąt lat, prorektorzy są w podobnym wieku, a jeden z nich jest nawet młodszy o dziesięć lat. Myślę, że będzie to sprawna grupa osób, która dobrze pokieruje uczelnią. 

 

Warte uwagi

Organizujemy eventy firmowe

event1

Dom Wydawniczy Netter – wydawca magazynu Merkuriusz Polska prowadzi również działalność w obszarze organizowania konferencji, zjazdów, jubileuszy oraz „lecia” firm. Możemy pochwalić się ciekawymi rozwiązaniami, pełnym oddaniem w realizację danego projektu i fantazją. Najważniejszy dla nas jest zleceniodawca i to jemu służymy całą naszą wiedzą, dlatego uważamy, że warto być właśnie z nami.

Więcej…

 © Merkuriusz Polska | Redakcja: tel. +48 501 180 575, +48 515 079 888, Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.